Pozyskanie finansowania dla projektu bran偶y technologicznej zale偶ne jest od potrzeb i etapu, na kt贸rym organizacja si臋 znajduje. 殴r贸de艂 jest kilka, od akcelerator贸w, przed VC, 艣rodki unijne i po偶yczki.
Problem to dobranie odpowiedniego sposobu finansowania do skali projektu i, jak si臋 cz臋sto okazuje, jego finalna realizacja. Sprawdzamy wady i zalety r贸偶nych modeli finansowania projekt贸w technologicznych.

W tym artykule znajdziesz:

  • Finansowanie startup贸w 鈥 niezb臋dnik przed startem
  • Pozyskiwanie inwestor贸w
  • Kiedy warto szuka膰 inwestor贸w?
  • Na co patrz膮 inwestorzy?
  • Jak przygotowa膰 si臋 na spotkanie z inwestorem?
  • Bootstrapping startup贸w
  • Kiedy bootstrapping to dobry pomys艂?
  • Crowdfunding
  • 艢rodki unijne
  • Wybrane akceleratory unijne
  • Kredyt lub po偶yczka dla firmy technologicznej

Finansowanie startup贸w 鈥 niezb臋dnik przed startem

Finansowanie startup贸w to temat rzeka, wi臋c miej na uwadze, 偶e poni偶ej zbieramy w ca艂o艣膰 tylko najwa偶niejsze informacje. Du偶a cz臋艣膰 startup贸w technologicznych nie dochodzi do momentu samowystarczalno艣ci. Valley of death, bo tak nazywa si臋 moment w cyklu 偶ycia startupu, w kt贸rym poch艂ania on zasoby, nie generuj膮c dostatecznego dochodu, to moment, przed kt贸rym prawdopodobnie stoisz.

Je艣li masz tylko pomys艂 i nie masz za sob膮 dzia艂aj膮cej organizacji, to do wyboru s膮 dwa rozwi膮zania:

  1. Samofinansowanie projektu 鈥 rodzina, przyjaciele, w艂asny wk艂ad, tzw. bootstrapping.
  2. Pozyskanie zewn臋trznego finansowania 鈥 VC, anio艂owie biznesu, program rz膮dowy.

艢rodki unijne i banki co do zasady anga偶uj膮 si臋 w dzia艂aj膮ce ju偶 organizacji. Co do zasady, poniewa偶 istniej膮 programy rz膮dowe wspieraj膮ce przedsi臋biorczo艣膰, ale mog膮 by膰 dost臋pne tylko czasowo, lub dla danego sektora.

Okre艣lenie etapu, na kt贸rym znajduje si臋 twoja organizacja, jest niezb臋dne, 偶eby oceni膰 z kim i w jaki spos贸b rozmawia膰. Przyk艂ad: du偶a organizacja z pomys艂em na nowe rozwi膮zanie ma wi臋ksze powodzenie w rozmowie z przedstawicielami bank贸w czy pozyskaniem 艣rodk贸w unijnych, a startup sk艂adaj膮cy si臋 z dw贸ch student贸w politechniki bez formalnej organizacji odnajdzie si臋 w akceleratorach przedsi臋biorczo艣ci i inkubatorach.

Precyzyjnie okre艣l, na kt贸rym etapie rozwoju swojego projektu jeste艣 oraz jakimi zasobami dysponujesz. To pomo偶e w dobraniu odpowiedniego sposobu finansowania.

Pozyskiwanie inwestor贸w dla startupu

Zaczniemy od punktu drugiego, czyli 艣cie偶ki, w kt贸rej startup pozyskuje zewn臋trzne finansowanie od VC lub pojedynczego inwestora (angel investor). Na chwil臋 od艂o偶ymy na bok tematy zwi膮zane ze 艣rodkami unijnymi i po偶yczkami.

Inwestorzy inwestuj膮 na r贸偶nych etapach, w tym dw贸ch pocz膮tkowych:

  • Seed investment. Inwestycja, kt贸rej celem jest wykonanie bada艅 rynkowych i rozwoju projektu oraz, docelowo, osi膮gni臋cie przychodu. Na tym wczesnym etapie najcz臋艣ciej istnieje ju偶 struktura organizacji.
  • Pre-seed investment. Jeszcze wcze艣niejszy etap, na kt贸rym cz臋sto nie ma jeszcze organizacji, jest za to koncept i za艂o偶yciele. Tw贸j inwestor, je艣li zdecyduje si臋 zaanga偶owa膰, raczej zaryzykuje mniejszymi 艣rodkami przy wi臋kszym udziale w sp贸艂ce.

Kiedy warto szuka膰 inwestora?

Dobrym pomys艂em jest szukanie inwestora nie ze wzgl臋du na bud偶et, jaki posiada, ale w kontek艣cie tego, jak膮 wiedz臋 oferuje. Do艣wiadczony inwestor z Twojej bran偶y, kt贸ry ma dobre opinie na rynku, to przede wszystkim ogrom wiedzy, kontakt贸w i gotowych rozwi膮za艅. To samo dotyczy anio艂贸w biznesu, kt贸rzy b臋d膮 bra膰 aktywny udzia艂 w powstawaniu projektu.

Minusem znalezienie inwestora na wczesnym etapie b臋dzie fakt, 偶e musisz podzieli膰 si臋 wi臋ksz膮 cz臋艣ci膮 swojego biznesu. Udzia艂 b臋dzie uzale偶niony od ryzyka, potrzeb finansowych i wielko艣ci organizacji.

Na co patrz膮 inwestorzy?

Nie mo偶na zapomina膰, 偶e nawet najbardziej zaanga偶owani inwestorzy maj膮 na celu zarobek na projekcie. VC i anio艂owie biznesu, przy okre艣laniu potencjalnego ryzyka i stopy zwrotu, zwracaj膮 uwag臋 przede wszystkim na:

  • Anga偶 za艂o偶ycieli. Czy za艂o偶yciele sami podejmuj膮 ryzyko finansowe i je艣li tak, to jakie?
  • Zesp贸艂. Startup to przede wszystkim ludzie, kt贸rzy maj膮 zrealizowa膰 projekt. Mo偶e to by膰 lista wst臋pnie zainteresowanych specjalist贸w, czy wybrany software house.
  • Bran偶a. Warto艣膰 rynku, potencja艂 wzrostu, czy nawet moda (cho膰by AI w ostatnich miesi膮cach) ma znaczenie, czy inwestor jest sk艂onny podj膮膰 ryzyko. Dobrze jest szuka膰 inwestor贸w bran偶owych.
  • Model biznesowy i dokumentacja. Co ju偶 macie? Jak chcecie rozwi膮za膰 problemy XYZ itp. Im wi臋cej konkretnych informacji, tym lepiej.

Jak przygotowa膰 si臋 na spotkanie z inwestorem?

Spos贸b, w jaki ubiega膰 si臋 o finansowanie od zewn臋trznych inwestor贸w jest dobrze opisany i wbrew pozorom mocno sformalizowany. Wi臋kszo艣膰 VC oczekuje kr贸tkiego pitch decku (nie d艂u偶szy ni偶 10 slajd贸w), kt贸ry b臋dzie odpowiada艂 na okre艣lone pytania. Wybrane osoby zapraszane s膮 na kr贸tkie spotkania online, a je艣li przejd膮 pierwsz膮 selekcj臋 鈥 na kolejne.

W decku powinny znale藕膰 si臋, w du偶ym uproszczeniu, nast臋puj膮ce informacje:

  1. Jaki problem rozwi膮zuje projekt i w jaki spos贸b to robi?
  2. Kto b臋dzie realizowa艂 projekt i jakie ma kompetencje?
  3. Czego za艂o偶yciel/e oczekuj膮 od inwestora?

W bardzo konkretny spos贸b proces tworzenia decku opisuje Shaan Puri, ameryka艅ski inwestor i podcaster:

Bootstrapping startup贸w

Wedle zesz艂orocznych danych cytowanych przez serwis Bankier.pl ponad 73% polskich startup贸w finansowa艂o si臋 samodzielnie, metod膮 Family&Friends. To na pewno dobry pomys艂 w sytuacji, w kt贸rej nie potrzebujecie ogromnych 艣rodk贸w finansowych i masz ju偶 dzia艂aj膮cy projekt lub organizacj臋, cho膰by w najmniejszej formie. Przyk艂adowa 艣cie偶ka:

  1. Za w艂asne 艣rodki realizujecie MVP z pomoc膮 zewn臋trznego software housu, 偶eby nie generowa膰 sta艂ych koszt贸w zwi膮zanych z pe艂nym zatrudnieniem zespo艂u IT.
  2. Uruchomienie produkt i generuje pierwszy ruch oraz wp艂ywy. Uda艂o si臋, dzia艂a!
  3. Na podstawie pierwszej wersji produktu i danych, kt贸re uda艂o si臋 zebra膰, startujecie z kampani膮 crowdfundingow膮, w kt贸rej prowadzicie przedsprzeda偶 i zbiera膰 艣rodki na w艂asne funkcjonowanie.

Plusem takiego rozwi膮zania b臋dzie bezwzgl臋dnie pe艂na kontrola nad organizacj膮, ale kosztem braku zewn臋trznej ekspertyzy VC. Z du偶ymi 艣rodkami z VC mo偶na dzia艂a膰 tak偶e znacznie szybciej.

Kiedy bootstrapping to dobry pomys艂?

Samofinansowanie projektu technologicznego ma jedn膮, ogromn膮 przewag臋 nad innymi formami: masz pe艂n膮 kontrol臋 nad tym, co si臋 dzieje z projektem. Po skutecznym wdro偶eniu pierwszej wersji produktu czy zebraniu danych nadal mo偶esz p贸j艣膰 艣cie偶k膮 pozyskiwania zewn臋trznego finansowania 鈥 tym razem jednak przed inwestorami stajesz jako osoba, kt贸ra wykona艂a ju偶 du偶o pracy, ma dane za sob膮 i wie, jak rozwija膰 projekt.

Przy samofinansowaniu warto pami臋ta膰:

  1. Op贸藕nienie w projektach IT to, niestety, standard. Za op贸藕nieniami idzie niedoszacowanie bud偶etu = je艣li bootstrappujesz projekt, musisz zak艂ada膰, 偶e wydatki b臋d膮 wi臋ksze ni偶 we wst臋pnych planach.
  2. Wsparcie specjalist贸w mo偶e by膰 zbawieniem. Skorzystanie z zewn臋trznych firm to oszcz臋dno艣膰 funduszy i mo偶liwo艣膰 skorzystania z ekspertyzy os贸b, kt贸re regularnie realizuj膮 projekty technologiczne.
  3. Ma艂ymi krokami. Lepiej skutecznie zrealizowa膰 ma艂膮 cz臋艣膰 projektu ni偶 nie zrealizowa膰 nic. Z dzia艂aj膮cym wycinkiem swojego pomys艂u mo偶esz uda膰 si臋 dalej, chocia偶by do VC, banku czy szuka膰 wsparcia w crowdfundingu.
  4. Zasoby, zasoby i jeszcze raz zasoby. Musi mie膰 zapas zasob贸w, czasu i pieni臋dzy, na czas realizowania projektu. Koniecznie trzeba pami臋ta膰, 偶e wdro偶enie rozwi膮zania nie jest ko艅cem dzia艂a艅 鈥 do tego dochodzi marketing, support, sta艂e koszty obs艂ugi IT itd. Ty te偶 musisz z czego艣 偶y膰 w mi臋dzyczasie鈥

Crowdfunding

Mimo zmiennej reputacji serwis贸w takich jak Kickstarter i ogromnej konkurencji, dobry pomys艂 zawsze si臋 obroni. Crowdfunding to dobry spos贸b na zachowanie niezale偶no艣ci i wsparcie swojego bud偶etu, kt贸ry nie zamyka Ci drogi np. na pozyskiwanie zewn臋trznego finansowania.

Ale鈥 serwisy takie jak Kickstarter nie sprawdz膮 si臋 zawsze. Je艣li budujesz SaaS dla bran偶y B2B, to crowdfunding raczej nie jest twoj膮 drog膮. Z drugiej strony, wszystkie interesuj膮ce produkty dla klient贸w (gry wideo, aplikacje mobilne) potrafi膮 zebra膰 ogromne fundusze.

(P.S. Serwisy typu Kickstarter to tak偶e dobre miejsce do promocji swojego rozwi膮zania).

艢rodki unijne

Temat 艣rodk贸w unijnych dla startup贸w i przedsi臋biorstw technologicznych jest na tyle du偶y, 偶e poruszymy go w osobnym artykule. Warto wiedzie膰 na teraz, 偶e dla startup贸w bez organizacji i na bardzo wczesnym etapie istniej膮 unijne akceleratory przedsi臋biorczo艣ci, np. w ramach programu Platformy Startowe dla Polski Wschodniej, gdzie po udziale w programie mo偶na by艂o ubiega膰 si臋 o dofinansowanie nawet do 600 000 z艂.

Dobrym 藕r贸d艂em wiedzy i miejscem, gdzie mo偶na ubiega膰 si臋 o 艣rodki jest Polski Fundusz Rozwoju. W ramach PFR funkcjonuje, chocia偶by program akceleracyjny Tech Impact, kt贸ry wspiera rozwi膮zania realizuj膮ce cele zr贸wnowa偶onego rozwoju (np. ekologiczne). Innym miejscem b臋dzie Polska Agencja Rozwoju Regionalnego z programami

Wybrane unijne akceleratory

  • Smart UP s艂u偶y膰 b臋dzie przyspieszeniu rozwoju przedsi臋biorstw typu start-up poprzez zapewnienie kompleksowego wsparcia akcelerator贸w. Polega膰 ono b臋dzie na dostarczeniu know-how, wykorzystaniu sieci kontakt贸w oraz mentor贸w. Program umo偶liwia wsp贸艂prac臋 startup贸w z odbiorcami technologii lub inwestorami.
  • Tech Impact oferowa膰 b臋dzie program akceleracyjny dotycz膮cy tzw. rozwi膮za艅 impaktowych (powi膮zanych z celami zr贸wnowa偶onego rozwoju Agendy 2030 ONZ). Program uwzgl臋dni podnoszenie 艣wiadomo艣ci oraz upowszechnianie wiedzy nt. najnowszych trend贸w technologicznych w zakresie rozwi膮za艅 impaktowych w艣r贸d inwestor贸w (m.in. funduszy PFR Ventures).
  • Startups Exchange polega na obj臋ciu polskich startup贸w zainteresowanych ekspansj膮 zagraniczn膮, programem przygotowuj膮cym je do wyjazdu oraz programem na danym rynku.
  • Scale Up Green to program typu Scale UP prowadz膮cy firmy przez proces zmiany modelu biznesowego z liniowego do zamkni臋tego (circular), przy jednoczesnym poszukiwaniu dla nich rozwi膮za艅 technologicznych w艣r贸d startup贸w, kt贸re mog膮 by膰 zastosowane w procesie transformacji modelu biznesowego. Program uwzgl臋dnia tak偶e dzia艂ania w zakresie budowania wiedzy korporacji na temat korzy艣ci zwi膮zanych z gospodark膮 obiegu zamkni臋tego.

Na stronie Polskiej Agencji Rozwoju Regionalnego mo偶esz sprawdzi膰, jakie obecnie programy wpisuj膮 si臋 w Twoje potrzeby:

Na stronie Polskiej Agencji Rozwoju Regionalnego mo偶esz sprawdzi膰, jakie obecnie programy wpisuj膮 si臋 w Twoje potrzeby.

Kredyt lub po偶yczka dla firmy technologicznej

Komercyjne banki oferuj膮 szereg instrument贸w finansowych dla przedsi臋biorstw, tak偶e M艢P. S膮 one jednak mocno obwarowane i ci臋偶ko zak艂ada膰, 偶e bank udzieli kredytu b膮d藕 po偶yczki dla startupu bez historii finansowej. Do tego, produkty finansowe bank贸w dla przedsi臋biorstw bardzo cz臋sto posiadaj膮 kr贸tkie terminy sp艂aty (= du偶e obci膮偶enie miesi臋czne dla ma艂ej firmy) i jest to po偶yczka, wi臋c finalnie fundusze trzeba odda膰. Je艣li szukasz po偶yczki, to nadal warto szuka膰 w艣r贸d organizacji zarz膮dzaj膮cymi 艣rodkami unijnymi. Po偶yczki unijne maj膮 du偶o ni偶sze oprocentowanie.

Finansowanie dla startupu. Kt贸re wybierasz?

Znalezienie finansowania projektu mo偶e by膰 r贸wnie trudne, co sama decyzja, kt贸ra forma b臋dzie najlepsza. Konsekwencje s膮 d艂ugotrwa艂e i wp艂yn膮 na to, w jaki spos贸b b臋dziesz prowadzi膰 sw贸j biznes na lata do przodu.

Specjalizujemy si臋 we wspieraniu startup贸w i zrealizowali艣my ponad 100 projekt贸w, wspieraj膮c naszych partner贸w na ka偶dym etapie. Sprawd藕, jak mo偶emy Ci臋 wesprze膰: